ประเภทและคุณสมบัติของสื่อการเรียนการสอน

วัสดุ/ อุปกรณ์/ วิธีการ	ข้อดี	ข้อจำกัด
สิ่งพิมพ์ต่างๆ เช่น หนังสือ  ตำราเรียน  คู่มือ วารสาร ฯลฯ	– เป็นสื่อการเรียนรู้ที่ดีที่สุด  วิธีหนึ่ง – สามารถอ่านได้ตามอัตราความสามารถแต่ละบุคคล – เหมาะสำหรับการอ้างอิง – สะดวกในการ พกพา – ทำสำเนาจำนวนมากได้ง่าย	–  ถ้าจะให้ได้สิ่งพิมพ์ที่คุณภาพดีต้องใช้ต้นทุนในการผลิตสูง –  บางครั้งต้องพิมพ์ใหม่เพื่อ ปรับปรุงข้อมูลที่ล้าสมัย –  ผู้ที่ไม่รู้หนังสือไม่สามารถอ่าน หรือทบทวนให้เข้าใจได้ –  ไม่สะดวกในการแก้ไขปรับปรุง
ของจริง ของตัวอย่าง	–  แสดงภาพได้ตามความเป็นจริง –  สัมผัสได้ด้วยประสาทสัมผัส            ทั้งห้า- สามารถจับต้องและพิจารณารายละเอียดได้	–  บางครั้งอาจจะลำบากในการจัดหา – ของบางสิ่งอาจมีขนาดใหญ่เกินกว่าจะนำมาแสดงได้ – บางครั้งของนั้นอาจมีราคาสูงเกินไป – ปกติเหมาะสำหรับ – การเสนอต่อกลุ่มย่อย- เก็บรักษาลำบาก
ของจำลอง  หุ่นจำลอง  ขนาดเท่า  ย่อส่วน หรือขยายของจริง	–  อยู่ในลักษณะ  3  มิติ –  จับต้องพิจารณารายละเอียดได้ –  เหมาะในการนำเสนอที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า (เช่น  ลักษณะของอวัยวะภายในร่างกาย) –  สามารถใช้แสดงหน้าที่และ ลักษณะส่วนประกอบ –  ช่วยในการเรียนรู้และ การปฏิบัติทักษะชนิดต่างๆ –  หุ่นบางอย่างสามารถผลิต ได้ด้วยวัสดุท้องถิ่นที่หาได้ง่าย	– ต้องอาศัยความชำนาญในการผลิตส่วนมากจะราคาแพง – ปกติเหมาะสำหรับการแสดงต่อ กลุ่มย่อย – ถ้าทำได้ไม่เหมือนของจริงทุกประการ อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้
วัสดุกราฟิก  เช่น  แผนภูมิ แผนภาพ    กราฟ การ์ตูน  ภาพถ่าย  ภาพวาด	– ช่วยในการชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างเนื้อหา – ช่วยแสดงลำดับขั้นตอนของเนื้อหา – จัดหาได้ง่ายจากสิ่งพิมพ์ต่างๆ – ผลิตได้ง่ายและสามารถผลิตได้จำนวนมาก – เก็บรักษาง่ายด้วยวิธีผนึกภาพ	– เหมาะสำหรับการเรียนในกลุ่มเล็ก – งานกราฟิกที่มีคุณภาพดี จำเป็นต้องใช้ช่างเทคนิคที่มีความชำนาญ ในการผลิต – การใช้ภาพบางประเภท เช่นภาพ ตัดส่วน  (sectional  drawings) หรือภาพการ์ตูนอาจไม่ช่วยให้กลุ่มเป้าหมายเกิด ความเข้าใจดีขึ้นเพราะไม่สามารถสัมพันธ์กับของ   จริงได้
กระดานชอล์ก กระดานขาว	– ต้นทุนในการผลิตต่ำ – เขียนงานกราฟิกได้หลายชนิด- ช่วยในการสร้างความเข้าใจ ตามลำดับเรื่องราวเนื้อหา	– ผู้สอนต้องหันหลังให้กลุ่มผู้เรียนเมื่อเขียนกระดานทำให้ไม่สามารถควบคุมชั้นเรียนได้ดี – สามารถอ่านข้อความบนกระดาน ได้ไม่ไกลมากนัก  ทำให้กลุ่มผู้เรียนมีจำนวนจำกัด – ภาพ หัวข้อ หรือประเด็น คำบรรยายต้องถูกลบไม่สามารถนำมาใช้ได้อีก – ผู้สอนต้องมีความสามารถในการเขียนกระดานพอสมควร
กระดานผ้าสำลีและกระดาน	– สามารถนำกลับมาใช้ได้อีก- วัสดุในการผลิตหา	– ไม่เหมาะสำหรับผู้เรียนกลุ่มใหญ่
แม่เหล็ก	ง่ายและสามารถผลิตได้เอง- เหมาะสำหรับแสดงความ เกี่ยวกันของลำดับขั้นตอนเนื้อหา – ช่วยดึงดูดความสนใจ – สามารถให้กลุ่มผู้เรียนร่วม ใช้เพื่อสร้างความสนใจ
การจัดทัศนศึกษานอกสถานที่	– ผู้เรียนสามารถสังเกตการณ์และมีส่วนร่วมได้ด้วยตนเอง – เปิดโอกาสให้ผู้เรียนร่วมทำงานเป็นกลุ่ม และสร้างสรรค์ความรับผิดชอบร่วมกัน – สามารถจูงใจเป็นรายบุคคลได้ดี	– ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทาง – จัดเฉพาะผู้เรียนกลุ่มย่อย- ต้องเตรียมการและวางแผนโดยละเอียดรอบคอบ
เกม	– ดึงดูดความสนใจให้สนุกในกิจกรรมการเรียน – มีความแปลกใหม่แตกต่างไปจาก การเรียนปกติ – สร้างบรรยากาศให้รู้สึกพอใจ และผ่อนคลายแก่ผู้เรียน – ดึงความสนใจในงานที่ต้องทำซ้ำๆ กัน ได้ดีกว่าการเรียนด้วยการฝึกฝนธรรมดา	– กิจกรรมที่มีการแข่งขันจะใช้ไม่ได้ผลกับ ผู้เรียนที่ไม่มีความชำนาญหรือไม่ชอบการแข่งขัน – เกิดความไขว้เขวได้ง่าย จึงต้องอธิบายกฎเกณฑ์และวิธีการเล่นอย่างถูกต้อง – ต้องระวังในการเลือกเกมที่มีการออกแบบ ให้ตรงกับทักษะ ในการเรียน
การจำลอง(simulation)เช่น บทบาทสมมุติเครื่องจำลอง	– มีการฝึกปฏิบัติทักษะในโลกของจริงภายใต้สภาวะที่คล้ายคลึงกับชีวิตจริง – ฝึกปฏิบัติกิจกรรมที่เสี่ยงอันตราย ได้โดยไม่เสี่ยงอันตรายต่อการบาดเจ็บหรือ เสียชีวิต – การจำลองมีแต่เฉพาะลักษณะสำคัญ ของสถานการณ์โดยละทิ้งรายละเอียดต่างๆ เพื่อใช้ได้อย่างสะดวกไม่ยุ่งยากแก่ความเข้าใจ	– ผู้เรียนต้องใช้เวลามากในสถานการณ์ของปัญหาและทดลองด้วยวิธีการต่างๆ – การให้เรียนในสภาวะจำลองที่ง่ายกว่า ความเป็นจริงอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิด ได้ถ้าต้องเผชิญกับสถานการณ์ในชีวิต จริงที่ไม่ง่ายดายเหมือนที่เคยปฏิบัติมา